Vogelgriep bij katten: wat betekent dit voor de huisdierenbranche?

Demissionair minister Femke Wiersma van LVVN heeft de Tweede Kamer geïnformeerd over de eerste bevestigde gevallen van hoogpathogene vogelgriep (H5N1) bij huiskatten in Nederland. Daarbij zijn meerdere kittens overleden.

Op een Nederlandse geitenboerderij is een nest kittens besmet geraakt met het H5N1-virus. Alle acht kittens uit dat nest zijn inmiddels overleden. De besmetting werd bevestigd door laboratoriumonderzoek. De vermoedelijke bron is een dode wilde vogel; de moederpoes bracht die vogel naar het nest. Hoe precies de overdracht plaatsvond is niet met zekerheid vast te stellen. De moederpoes en twee andere boerderijkatten hadden geen ziekteverschijnselen.

Het risico voor huiskatten blijft volgens deskundigen klein, maar besmetting bij zoogdieren komt de laatste jaren vaker voor. Dat maakt dit geval relevant voor iedereen die met katten werkt of kattenbezitters adviseert.

Wat betekent dit voor de huisdierenbranche?

Het is de eerste keer dat in Nederland aantoonbaar katten zijn gestorven aan vogelgriep. Daarmee is duidelijk dat het virus niet alleen dieren treft als pluimvee en wilde vogels, maar ook huisdieren.

Het is goed om je klanten hiervan op de hoogte te brengen. Katten die veel buiten komen en in contact kunnen komen met wilde vogels lopen het grootste risico. Symptomen lopen uiteen, van sloomheid en benauwdheid tot zenuwverschijnselen.

Adviezen die je kunt delen met klanten

Hoewel de kans op besmetting klein blijft, roept minister Wiersma katteneigenaren op om extra alert te zijn. Als huisdierprofessional is het belangrijk dat je deze boodschap en de bijbehorende adviezen duidelijk kunt uitleggen.

1. Symptomen herkennen

Katten met vogelgriep kunnen de volgende klachten tonen:

• Neurologisch: trillen of wankel lopen
• Algemeen: koorts, sloomheid (lusteloosheid)
• Ademhaling: hijgen of benauwdheid
• Oog- en neus: oogontsteking, loopneus, rode ogen of slijmerige afscheiding.

2. Klachten? Bel de dierenarts

Heeft een kat klachten na mogelijk contact met een dode of zieke vogel? Adviseer klanten om meteen de dierenarts te bellen. Laat ze dit vooraf melden, zodat de praktijk passende hygiënemaatregelen kan nemen.

3. Preventie en hygiëne

• De meest belangrijke preventiemaatregel is het vermijden van contact met zieke of dode wilde vogels: raak dode vogels nooit aan met blote handen.
• Adviseer klanten om dode vogels in de tuin veilig op te ruimen met handschoenen en in een gesloten zak weg te gooien, of de gemeente in te schakelen als de vogel op openbaar terrein ligt.
• Houd de kat binnen als er in de directe omgeving veel dode of zieke wilde vogels worden waargenomen.
• Houd honden aan de lijn in gebieden waar dode (water)vogels zijn gevonden.

Extra waakzaam zijn als trimmer

Let als trimmer goed op de genoemde symptomen wanneer je een kat trimt. Sommige klachten lijken op gewone luchtwegproblemen of trimstress, maar afwijkingen zoals ongecoördineerde bewegingen of plots niet kunnen staan kunnen wijzen op neurologische verschijnselen. Adviseer de eigenaar dan direct contact op te nemen met een dierenarts.

Naast de officiële adviezen kun je als trimmer, uit voorzorg, enkele praktische stappen overwegen. Dit zijn géén extra maatregelen vanuit de overheid, maar eenvoudige manieren om bewust en zorgvuldig te werken:

• Vraag vooraf aan de klant of de kat veel buitenkomt of recent contact heeft gehad met een dode of zieke vogel
• Let extra op hygiëne in de salon, zoals het schoonhouden van werkplekken en materialen
• Volg de situatie rond vogelgriep in jouw regio via de website van de NVWA, zodat je op de hoogte blijft van eventuele ontwikkelingen.

Deze punten zijn bedoeld als gezonde voorzichtigheid en vormen geen officiële richtlijnen.

Update 19 december 2025:
De overheid vergoedt voortaan de kosten voor diagnostisch onderzoek naar vogelgriep bij katten en honden. Dit geldt wanneer er sprake is van een reëel vermoeden, bijvoorbeeld na contact met een (mogelijk) besmette wilde vogel en bij passende ziekteverschijnselen. De test wordt uitgevoerd via de dierenarts en ingezonden naar een gespecialiseerd laboratorium. Met deze regeling wil de overheid het melden en onderzoeken van verdachte gevallen stimuleren. Zo ontstaat beter inzicht in de mogelijke verspreiding van vogelgriep onder huisdieren.